روانشناسی، اپلیکیشنی که به روز رسانی نمی‌شود!
 

روانشناسی به دلیل تمرکز ویژه خود بر ذهن و فرایند های ذهنی، و همچنین تجربیات درونی افراد، آسیب پذیری بالایی نسبت به انواع سوء تعبیرها دارد. به بیان دیگر، فقدان مباحث عینی و مشخص در روانشناسی مانند رشته های دیگری مثل شیمی، این رشته را نسبت به برداشت های اشتباه، سوء تفاهم‌ها، و حتی بازنشر بسیاری از افسانه‌ها و شبه علم آسیب پذیر می‌سازد. اما، این مسأله فقط به اینجا ختم نمی‌شود.

ما در روانشناسی با پدیده های انسانی مانند احساس، انگیزه، افسردگی، رفتارهای اعتیاد مانند و ... مواجه هستیم. پیچیدگی انسان و تجارب او، علم روانشناسی را ملزم می‌سازد که به طور مداوم در جستجوی پرتو افکندن بر وجوه ناشناخته هر یک از این تجارب باشد. تعجبی نیست که ما امروزه می‌توانیم به هر یک از این موضوعات ریز و درشت در روانشناسی به عنوان یک دنیای گسترده با متخصصان خاص خود نگاه کنیم.

این پیچیدگی، گستردگی و تنوع مطلب در روانشناسی، مخاطبان این رشته را با چالشی دشوار مواجه می‌سازد: این چالش عبارت است از نیاز ضروری به جستجوی مداوم و به‌روز رسانی اطلاعات خود منطبق بر آخرین یافته های این علم.

متاسفانه در کتاب فروشی ها و فضای مجازی، پر مخاطب ترین مطالب یا مطالبی هستند که برای مشکلات انسان راه حل های ساده، فست فودی و شبه علم ارائه می‌دهند و یا مطالبی هستند که طبق آخرین یافته‌های این علم آپدیت نشده‌اند.

به باور من، این تأخیر در جستجوی مداوم یافته های روز روانشناسی و حتی باقی ماندن در منابع کلاسیک، ریشه های متنوعی دارد، اما مهمترین دلیل آن این است که زبان مادر علم رواشناسی مانند بسیاری از رشته های دیگر، زبان انگلیسی است. فرایند جستجو، ترجمه، و انتقال جدیدترین یافته های علم روانشناسی در هر یک از این موضوعات گسترده، فرایندی نیست که در یک روز، هفته و یا سال ممکن باشد و همین سرعت دسترسی دانشجویان و عموم مردم به یافته های روز را محدود می‌کند. به علاوه، در اکثر مواقع، روانشناسی در ایران بیشتر در قالب یک اتاق درمان تصویرسازی می‌شود و نه بیش از آن. همین امر منجر به ایجاد و بازتولید فرهنگی شده است که به کتاب‌ها، کارگاه‌ها و هر آنچه که مربوط به مبانی اصلی رویکرد‌های درمان است، بسنده شود. این در حالی است که "آموزش" ، آن هم آموزشی مبتنی بر یافته های علمی روز، چه برای مخاطبان آکادمیک و چه برای عموم که در پی بهزیستی و سلامت روان خود هستند، نقشی بسیار حیاتی دارد.

در عصر تکنولوژی و هوش مصنوعی، تمامی رشته‌ها در گوشه و کنار دنیا، از جمله روانشناسی، در حال طی کردن تحولات سریع و گسترده هستند، بطوری که حتی هر هفته و هر ماه، با مطلبی کاملا جدید و جالب مواجه هستیم. در چنین فضایی با تحولات بی سابقه، آموزش و جستجوی آموزش مبتنی بر آنچه که به آن علم روانشناسی گفته می‌شود، بیش از پیش مهم است. من به سهم خود و در قالب دوره‌ها، رویدادها و گفتمان ها، روایتگر آنچه هستم که در سال های اخیر در علم روانشناسی مشاهده کرده‌ام. آنچه که بنده از علم روانشناسی روایت می‌کنم حاصل افتخار همکاری با مراکز پژوهشی و همکاران پژوهشگر در دانشگاه‌های مختلفی است که از آن‌ها بسیار آموخته‌ا‌م و همچنان می‌آموزم. همچنین تجربه داوری پژوهش‌های روز و نگارش پژوهش‌های خودم در نشریات معتبر بین‌المللی، به آگاهی و تجربه من درباره این یافته‌ها افزوده است. به امید آنکه همه ما در پناه آگاهی‌های تازه و در مسیر یادگیری مداوم به طول زندگی خود باشیم.

میلاد زارع – روانشناس بالینی و پژوهشگر